NASZE ARTYKUŁY
„Gnathochromis” pfefferi (Boulenger, 1898)
tekst i fotografie: Magdalena i Przemysław Mirek
Artykuł ten został opublikowany w Tanganika MAGAZYN 4/2008
tekst i fotografie: Magdalena i Przemysław Mirek
Artykuł ten został opublikowany w Tanganika MAGAZYN 4/2008
Ujęcie systematyczne
Gatunek ten został opisany po raz pierwszy w 1898 roku przez Boulengera jako Paratilapia pfefferi. Nazwa pfefferi została nadana na cześć słynnego niemieckiego zoologa Johanna Georga Pfeffera – dyrektora muzeum w Hamburgu, żyjącego w latach 1854-1931.
Pierwszy osobnik „Gnathochromis” pfefferi został złowiony w okolicach Mpulungu w Zambii. Holotyp BMNH 1898.9.9.27.
W 1986 roku Poll zaklasyfikował „Gnathochromis” pfefferi wraz z Limnochromis auritus do szczepu Limnochromini. W 1995 roku Kocher i współpracownicy na podstawie analizy sekwencji mitochondrialnej wykazali kilka nieścisłości w podziale dokonanym przez Polla, między innymi heterogeniczność szczepu Limnochromini. W 2003 roku Sturmbauer i in. umieścili „Gnathochromis” pfefferi w szczepie Tropheini, co było sugerowane już wcześniej (Kocher, 1995; Salzburger, 2002). Także w 2003 roku nowego podziału na szczepy (uwzględniając obecny stan wiedzy) dokonał Takahashi. Autor zaproponował również zmianę nazwy gatunkowej „Gnathochromis” pfefferi. Było to podyktowane tym, iż protoplasta rodzaju Gnathochromis - Gnathochromis permaxillaris pozostał w szczepie Limnochomini. Takahashi uważa, że do momentu wprowadzenia nowej nazwy dla „Gnathochromis” pfefferi, pierwszy człon obecnej nazwy (nazwę rodzajową) powinno zapisywać się w cudzysłowie. Duftner i in. w 2005 roku zauważyli jeszcze jedną cechę G. pfefferi, która odróżnia go ze szczepu Limnochromini. Fakt, iż u „pfefferi” ikrę i narybek inkubuje jedynie samica, a u innych Limnochromini funkcję tę dzielą między sobą oboje rodzice. Jest to kolejny dowód potwierdzający wcześniejsze badania oraz stanowiący poparcie dla decyzji o przeniesieniu go do szczepu Tropheini. Niestety do tej pory „Gnathochromis” pfefferi nie doczekał się jeszcze nowej nazwy.
Miejsce występowania
„Gnathochromis” pfefferi występuje na obszarze całego jeziora. Można je spotkać zarówno w środowisku skalistym, jak i piaszczystym porośniętym roślinami. Występują na głębokości od 0 do 30 metrów. W jeziorze widywane są najczęściej samotne osobniki (informacje uzyskane od Everta van Ammerlooya).
„Pfefferi” poluje na narybek pielęgnic, który ukrywa się w szczelinach i zagłębieniach skalnych. Żywi się niemal wyłącznie krewetkami i małymi rybami. Poluje samotnie.
Budowa ciała
Samiec dorasta do 14 cm, a samica do 12 cm. Ciało „pfefferi” jest wydłużone, srebrnoszare z 10 ciemnymi, pionowymi pasami. Dwa pierwsze pasy znajdują się na głowie i kończą się na wysokości oczu. Kolejne 7 pasów jest na tułowiu i biegną od części grzbietowej ku brzusznej. Ostatni znajduje się u nasady płetwy ogonowej. Płetwa grzbietowa ma żółte obrzeżenie (w przypadku naszych osobników widoczne jedynie u samca). Pysk ryb jest wydłużony i ma zdolność wysuwania się na kształt trąbki. Na pokrywach skrzelowych ryb często pojawiają się pomarańczowobrązowe przebarwienia.
U „Gnatochromis” pfefferi dobrze zaznaczony jest dymorfizm płciowy. Ciało samca jest dłuższe, wyższe i masywniejsze niż samicy. Drugi promień płetw brzusznych samca jest wydłużony. U nasady jego płetw piersiowych znajdują się pomarańczowe przebarwienia. Na płetwie grzbietowej i ogonowej samca, pomiędzy promieniami płetw, znajdują się pomarańczowoczerwone plamki. W tylnej części płetwy odbytowej umiejscowione są niewielkie, intensywnie czerwone plamki – atrapy jajowe. W okolicy tarła ciało samca przybiera pomarańczowobrązową poświatę, szczególnie widoczne są znaczenia znajdujące się na pokrywach skrzelowych, pysku oraz bokach ciała. Samica „pfefferi” jest jednolicie srebrnoszara z ciemnymi, pionowymi pasami. Nie posiada ona żadnych kolorowych znaczeń. Narybek zaraz po wypuszczeniu z pyska jest srebrnoszary z ciemnym, podłużnym pasem biegnącym wzdłuż ciała, z ciemnym pionowym pasem u nasady płetwy ogonowej oraz ciemnymi plamkami na pysku i ciele. Po kilku tygodniach młode osobniki stają się wiernymi kopiami swoich rodziców zarówno pod względem kolorystyki, jak i zachowania.
Kolor ciała ryb może ulegać zmianom w zależności od miejsca występowania. Na zdjęciu osobnika pochodzącego z Isanga autorstwa Ada Koningsa ryba ma ciemne, brązowe ubarwienie, a inkubująca samica pochodząca z Kambwimbwa ma ciało pokryte żółtobrązową poświatą. Podobnie ubarwione są też osobniki z okolic Sibwesa (zdjęcie autorstwa Juana Moliny). Podziwiając zdjęcia Everta van Ammelrooya zauważyliśmy, że osobniki fotografowane na terenie skalistym mają ciemniejsze ubarwienie, niż te fotografowane na terenie piaszczystym, porośniętym roślinnością. Zmienna kolorystyka w zależności od środowiska życia jest prawdopodobnie sposobem kamuflażu, znacznie ułatwiającym polowanie.
Rozmnażanie
„Gnathochromis” pfefferi to poligamiczne gębacze. Samiec wabi samice ilekroć te znajdą się w jego pobliżu. Pierwszym etapem zalotów jest pływanie za wybraną samicą i podszczypywanie ją w okolicy okołoodbytowej. Jeżeli samica nie jest gotowa do tarła szuka schronienia miedzy skałami. Jeżeli jest zainteresowana zalotami pływa po akwarium w towarzystwie samca. Jego ciało nabiera pomarańczowobrązowy odcień, który jest widoczny szczególnie w okolicy pokryw skrzelowych i pyska. Samiec wybiera miejsce tarła i rozpoczyna taniec godowy. Trzepocze ciałem zachęcając samicę do podpłynięcia i złożenia ikry. Tarło „pfefferi” może odbyć się w dowolnym miejscu (w naszym akwarium jest to najczęściej znajdująca się w przedniej części zbiornika plaża). Ryby nie wznoszą budowli tarliskowych i nie szukają schronienia (np. w szczelinach skalnych czy odpowiedniej wielkości muszlach). Samica składa po jednym ziarenku ikry (czasem dwa lub trzy) bezpośrednio na piasku i odpływa, jej miejsce zajmuje samiec, który polewa ikrę mleczem. Następnie samica zbiera ją do pyska. Zdarza się, że samica mając już ikrę w pysku (co 2-3 cykle) dodatkowo zbiera mlecz z płetwy odbytowej samca. W ten sposób prawdopodobnie upewnia się, że ikra zostanie zapłodniona. Od czasu do czasu samiec odpływa z miejsca tarła, przeganiając zbytnio zbliżających się intruzów. Zaraz jednak wraca zachęcając samicę do kontynuowania tarła. Do rytuału należy również zwracanie się samca i samicy ku sobie pyskami, ryby dotykają się jakby rozpoznając. Taniec godowy trwa dopóki nie zostaną złożone wszystkie ziarenka ikry (jest ich około 50 sztuk). Opiekę nad ikrą i potomstwem sprawuje jedynie samica. Samiec niemal natychmiast jest gotowy do następnego tarła, dlatego inkubująca samica szuka schronienia między skałami i tam spędza większość czasu. Każde jej wypłynięcie z kryjówki grozi uszkodzeniem ciała w wyniku agresji samca (najczęstsze obrażenia samicy to pęknięcia płetw, otarcia naskórka, utrata łusek). Po około trzech tygodniach samica wypuszcza pierwsze maluszki. Młode mają około 5 mm długości i srebrzystobrązowy kolor.
Akwarium dla „Gnathochromis” pfefferi
Akwarium dla „pfefferi” powinno mieć minimum 150 cm długości i objętość ponad 500 litrów. Należy je urządzić w sposób umożliwiający rybom aktywne pływanie. Znaczną część zbiornika powinna więc stanowić piaszczysta plaża, trzeba jednak pamiętać również o ustawieniu kilku kamieni, tak aby zapewnić samicom schronienie przed natrętnymi zalotami samca. „Gnathochromis” pfefferi najlepiej trzymać w małych grupach, składających się z jednego samca i kilku samic.
Parametry wody powinny być typowe dla ryb z Tanganiki. Rośliny w zbiorniku nie są konieczne, ale jeżeli występują nie są niszczone.
Żywienie
Ryby w akwarium chętnie pobierają zarówno żywy pokarm: artemia, wodzień, ochotka; mrożony: artemia, wodzień, kryl, gammarus, czarna larwa komara, krewetki, małże (rozdrobnione i pozbawione pancerzyków lub muszli); jak i granulowany oraz płatkowany pokarm sztuczny: Dainichi Primary Krill, Dainichi Ultima, Tropical Tanganyika, Tetra Cichlid. Pokarm jest podawany dwa razy dziennie. Raz w tygodniu ryby mają głodówkę.
Narybek przez pierwsze kilka tygodni karmiony był larwami artemii, mrożonym cyklopem, planktonem OSI oraz roztartym pokarmem suchym. Od 2 miesiąca życia młode osobniki mogą już przyjmować ten sam pokarm co dorosłe, oczywiście odpowiednio rozdrobniony.
Doświadczenie z hodowli
Samca i dwie samice G. pfefferi kupiliśmy w listopadzie 2007 roku. Umieściliśmy je w już funkcjonującym zbiorniku o objętości 1287 litrów. Obecnie obsada obejmuje: 3 osobniki „Gnathochromis” pfefferi, 8 osobników Cyphotilapia frontosa Bulumbora, 12 osobników Altolamprologus calvus Black, 4 osobniki Altolamprologus compressiceps Gold, 3 osobniki Neolamprologus prochilus, N. fasciatus, N. brevis, 2 osobniki Lepidiolamprologus attenuatus Yellow, Mastacembalus moori oraz 18 osobników Cyprichromis sp. „Leptosoma Jumbo” Mpimbwe Yellow Head.
„Pfefferi” od razu zostały zaakceptowane przez współmieszkańców zbiornika i szybko zaaklimatyzowały się do nowych warunków. Chętnie przyjmują pokarm (żywy i sztuczny), który potrafią pobierać w trakcie jego spadania, jak i z dna. W poszukiwaniu „smacznych kąsków” potrafią zaglądać do muszli i szczelin skalnych, co ułatwia im zaostrzony, wysuwający się pysk.
Osobniki, które kupiliśmy, były to dorosłe ryby z odłowu. Samiec od razu pierwszego dnia zaczął zachęcać samice do tarła, które do dzisiaj odbywają się regularnie. Ryby nie wymagają przy tym szczególnego traktowania. Ciekawe jest to, że samice podchodzą do tarła na zmianę i najczęściej pod koniec inkubacji jednej, samiec odbywa tarło z drugą samicą. W ten sposób w naszym akwarium zawsze któraś samica nosi ikrę lub narybek w pysku. Nigdy nie zauważyliśmy, by samiec odbywał równocześnie tarło z dwiema samicami. Nigdy też druga samica znajdująca się w zbiorniku nie próbowała przyłączyć się do odbywającego się tarła lub w nim przeszkadzać.
Po odbytym tarle samica powinna znaleźć sobie odpowiednie schronienie (między skałami, za filtrem itp.), jeżeli w akwarium nie jest to możliwe, należy ją przenieść do akwarium przygotowanego dla wychowu narybku. Po około trzech tygodniach samica wypuszcza narybek. Jest to proces, który trwa około 3 dni. Po wypuszczeniu wszystkich maluszków samica przestaje się nimi interesować, wtedy można ją przełowić z powrotem do akwarium ogólnego.
Nasze doświadczenia pozwalają stwierdzić, że hodowla G. pfefferi w układzie 1 : 1 nie jest wskazana. Najlepiej gdy na jednego samca przypada dwie lub nawet trzy samice. Pozwala to na podzielenie uwagi samca i zmniejszenie agresji wewnątrzgatunkowej.
Towarzystwo dla „Gnathochromis” pfefferi
„Gnathochromis” pfefferi można hodować z większością przedstawicieli mięsożernej Tanganiki. Nie znamy przypadków agresji międzygatunkowej. Dobrym towarzystwem mogą być także ryby z rodzaju Cyprichromini.
W zbiorniku Everta van Ammerlooya „pfefferi” pływają wraz z trofeusami. Ryby te maja bardzo podobny temperament. Takie połączenie świetnie się sprawdza już wiele lat. Zdecydowanie nie polecamy go jednak początkującym akwarystom, z powodu problemów jakie może sprawić karmienie tych ryb, biorąc pod uwagę różnice w ich wymaganiach pokarmowych.
„Gnathochromis” pfefferi to wspaniałe ryby z wielkim temperamentem. Chętnie pływają po całym akwarium. Wszędzie ich pełno. „Pfefferi” to również ryby bardzo towarzyskie, szybko przyzwyczajają się do opiekunów i nie odczuwają przed nimi strachu. Gorąco polecamy poznanie tych ryb z bliska
Podziękowania
Pragniemy podziękować Evertowi van Ammelrooy’owi za przekazanie cennych informacji odnośnie występowania „pfefferi” w naturze, za podzielenie się doświadczeniami z hodowli oraz zdjęcia.
Literatura
1.Duftner N., Koblmüller S., Sturmbauer C., 2005, Evolutionary Relationships of the Limnochromini, a Tribe of Benthic Deepwater Cichlid Fish Endemic to Lake Tanganyika, East Africa, J. Mol. Evol., 60: 277-289.
2.Kocher T. D., Conroy J. A., McKaye K. R., Sauffer J. R., Lockwood S. F., 1995, Evolution of NADH Dehydrogenase Subunit 2 in East African Cichlid Fish, Molecular Phylogenetics and Evolution, Vol. 4, No. 4, December, pp. 420-432.
3.Konings A., 2002, Pielęgnice – moja pasja, Cichlid Press – Tigra System Polska, Piaseczno.
4.Konings A., 2005, Back to Nature. Przewodnik po świecie pielęgnic z Tanganiki, Fohrman Aquaristic AB – Tigra System Polska, Piaseczno.
5.Salzburger W., Meyer A., Baric S., Verheyen E., Sturmbauer C., 2002, Phylogeny of the Lake Tanganyika cichlid species flock and its relationship to the Central and East African haplochromine cichlid fish faunas, Syst Biol 51: 113-135.
6.Sturmbauer C., Hainz U., Baric S., Verheyen E., Salzburger W., 2003, Evolution of the tribe Tropheini from Lake Tanganyika: synchronized explosive speciation producing multiple evolutionary parallelism, Hydrobiologia, 500: 51-64.
7.Takahashi T., 2003, Systematics of Tnganyikan cichlid fishes (Teleostei: Perciformes), Ichthyol Res, 50: 367-382.
strony www:
http://www.tanganyika.ru/fishdesc.php?&fid=130
http://www.destin-tanganyika.com/Galerie/page-gnathochromis-pfefferi.htm
http://www.cichlidae.com/gallery/species.php?s=1717
http://www.cichlidae.com/forum/viewtopic.php?f=7&t=2043
http://fishbase.org/Summary/SpeciesSummary.php?id=8579
http://cichlids.akvariefisk.dk/species/show/?Name=Gnathochromis_pfefferi
http://www.suephoto.pl/index.php/galeria/index/5/235
Słowniczek:
holotyp - okaz wzorcowy na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek
heterogeniczny - różnorodny (niejednorodny)
protoplasta (gr. próton plastós - najpierw ukształtowany) - najstarszy znany przodek od którego wywodzi się jakiś ród
Gatunek ten został opisany po raz pierwszy w 1898 roku przez Boulengera jako Paratilapia pfefferi. Nazwa pfefferi została nadana na cześć słynnego niemieckiego zoologa Johanna Georga Pfeffera – dyrektora muzeum w Hamburgu, żyjącego w latach 1854-1931.
Pierwszy osobnik „Gnathochromis” pfefferi został złowiony w okolicach Mpulungu w Zambii. Holotyp BMNH 1898.9.9.27.
W 1986 roku Poll zaklasyfikował „Gnathochromis” pfefferi wraz z Limnochromis auritus do szczepu Limnochromini. W 1995 roku Kocher i współpracownicy na podstawie analizy sekwencji mitochondrialnej wykazali kilka nieścisłości w podziale dokonanym przez Polla, między innymi heterogeniczność szczepu Limnochromini. W 2003 roku Sturmbauer i in. umieścili „Gnathochromis” pfefferi w szczepie Tropheini, co było sugerowane już wcześniej (Kocher, 1995; Salzburger, 2002). Także w 2003 roku nowego podziału na szczepy (uwzględniając obecny stan wiedzy) dokonał Takahashi. Autor zaproponował również zmianę nazwy gatunkowej „Gnathochromis” pfefferi. Było to podyktowane tym, iż protoplasta rodzaju Gnathochromis - Gnathochromis permaxillaris pozostał w szczepie Limnochomini. Takahashi uważa, że do momentu wprowadzenia nowej nazwy dla „Gnathochromis” pfefferi, pierwszy człon obecnej nazwy (nazwę rodzajową) powinno zapisywać się w cudzysłowie. Duftner i in. w 2005 roku zauważyli jeszcze jedną cechę G. pfefferi, która odróżnia go ze szczepu Limnochromini. Fakt, iż u „pfefferi” ikrę i narybek inkubuje jedynie samica, a u innych Limnochromini funkcję tę dzielą między sobą oboje rodzice. Jest to kolejny dowód potwierdzający wcześniejsze badania oraz stanowiący poparcie dla decyzji o przeniesieniu go do szczepu Tropheini. Niestety do tej pory „Gnathochromis” pfefferi nie doczekał się jeszcze nowej nazwy.
"Gnathochromis" pfefferi Chaitika - samica
Miejsce występowania
„Gnathochromis” pfefferi występuje na obszarze całego jeziora. Można je spotkać zarówno w środowisku skalistym, jak i piaszczystym porośniętym roślinami. Występują na głębokości od 0 do 30 metrów. W jeziorze widywane są najczęściej samotne osobniki (informacje uzyskane od Everta van Ammerlooya).
„Pfefferi” poluje na narybek pielęgnic, który ukrywa się w szczelinach i zagłębieniach skalnych. Żywi się niemal wyłącznie krewetkami i małymi rybami. Poluje samotnie.
Budowa ciała
Samiec dorasta do 14 cm, a samica do 12 cm. Ciało „pfefferi” jest wydłużone, srebrnoszare z 10 ciemnymi, pionowymi pasami. Dwa pierwsze pasy znajdują się na głowie i kończą się na wysokości oczu. Kolejne 7 pasów jest na tułowiu i biegną od części grzbietowej ku brzusznej. Ostatni znajduje się u nasady płetwy ogonowej. Płetwa grzbietowa ma żółte obrzeżenie (w przypadku naszych osobników widoczne jedynie u samca). Pysk ryb jest wydłużony i ma zdolność wysuwania się na kształt trąbki. Na pokrywach skrzelowych ryb często pojawiają się pomarańczowobrązowe przebarwienia.
"Gnathochromis" pfefferi Chaitika - samiec
U „Gnatochromis” pfefferi dobrze zaznaczony jest dymorfizm płciowy. Ciało samca jest dłuższe, wyższe i masywniejsze niż samicy. Drugi promień płetw brzusznych samca jest wydłużony. U nasady jego płetw piersiowych znajdują się pomarańczowe przebarwienia. Na płetwie grzbietowej i ogonowej samca, pomiędzy promieniami płetw, znajdują się pomarańczowoczerwone plamki. W tylnej części płetwy odbytowej umiejscowione są niewielkie, intensywnie czerwone plamki – atrapy jajowe. W okolicy tarła ciało samca przybiera pomarańczowobrązową poświatę, szczególnie widoczne są znaczenia znajdujące się na pokrywach skrzelowych, pysku oraz bokach ciała. Samica „pfefferi” jest jednolicie srebrnoszara z ciemnymi, pionowymi pasami. Nie posiada ona żadnych kolorowych znaczeń. Narybek zaraz po wypuszczeniu z pyska jest srebrnoszary z ciemnym, podłużnym pasem biegnącym wzdłuż ciała, z ciemnym pionowym pasem u nasady płetwy ogonowej oraz ciemnymi plamkami na pysku i ciele. Po kilku tygodniach młode osobniki stają się wiernymi kopiami swoich rodziców zarówno pod względem kolorystyki, jak i zachowania.
Kolor ciała ryb może ulegać zmianom w zależności od miejsca występowania. Na zdjęciu osobnika pochodzącego z Isanga autorstwa Ada Koningsa ryba ma ciemne, brązowe ubarwienie, a inkubująca samica pochodząca z Kambwimbwa ma ciało pokryte żółtobrązową poświatą. Podobnie ubarwione są też osobniki z okolic Sibwesa (zdjęcie autorstwa Juana Moliny). Podziwiając zdjęcia Everta van Ammelrooya zauważyliśmy, że osobniki fotografowane na terenie skalistym mają ciemniejsze ubarwienie, niż te fotografowane na terenie piaszczystym, porośniętym roślinnością. Zmienna kolorystyka w zależności od środowiska życia jest prawdopodobnie sposobem kamuflażu, znacznie ułatwiającym polowanie.
"Gnathochromis" pfefferi Chaitika - narybek około 5 mm
Rozmnażanie
„Gnathochromis” pfefferi to poligamiczne gębacze. Samiec wabi samice ilekroć te znajdą się w jego pobliżu. Pierwszym etapem zalotów jest pływanie za wybraną samicą i podszczypywanie ją w okolicy okołoodbytowej. Jeżeli samica nie jest gotowa do tarła szuka schronienia miedzy skałami. Jeżeli jest zainteresowana zalotami pływa po akwarium w towarzystwie samca. Jego ciało nabiera pomarańczowobrązowy odcień, który jest widoczny szczególnie w okolicy pokryw skrzelowych i pyska. Samiec wybiera miejsce tarła i rozpoczyna taniec godowy. Trzepocze ciałem zachęcając samicę do podpłynięcia i złożenia ikry. Tarło „pfefferi” może odbyć się w dowolnym miejscu (w naszym akwarium jest to najczęściej znajdująca się w przedniej części zbiornika plaża). Ryby nie wznoszą budowli tarliskowych i nie szukają schronienia (np. w szczelinach skalnych czy odpowiedniej wielkości muszlach). Samica składa po jednym ziarenku ikry (czasem dwa lub trzy) bezpośrednio na piasku i odpływa, jej miejsce zajmuje samiec, który polewa ikrę mleczem. Następnie samica zbiera ją do pyska. Zdarza się, że samica mając już ikrę w pysku (co 2-3 cykle) dodatkowo zbiera mlecz z płetwy odbytowej samca. W ten sposób prawdopodobnie upewnia się, że ikra zostanie zapłodniona. Od czasu do czasu samiec odpływa z miejsca tarła, przeganiając zbytnio zbliżających się intruzów. Zaraz jednak wraca zachęcając samicę do kontynuowania tarła. Do rytuału należy również zwracanie się samca i samicy ku sobie pyskami, ryby dotykają się jakby rozpoznając. Taniec godowy trwa dopóki nie zostaną złożone wszystkie ziarenka ikry (jest ich około 50 sztuk). Opiekę nad ikrą i potomstwem sprawuje jedynie samica. Samiec niemal natychmiast jest gotowy do następnego tarła, dlatego inkubująca samica szuka schronienia między skałami i tam spędza większość czasu. Każde jej wypłynięcie z kryjówki grozi uszkodzeniem ciała w wyniku agresji samca (najczęstsze obrażenia samicy to pęknięcia płetw, otarcia naskórka, utrata łusek). Po około trzech tygodniach samica wypuszcza pierwsze maluszki. Młode mają około 5 mm długości i srebrzystobrązowy kolor.
Pierwszy etap zalotów - podszczypywanie
Akwarium dla „Gnathochromis” pfefferi
Akwarium dla „pfefferi” powinno mieć minimum 150 cm długości i objętość ponad 500 litrów. Należy je urządzić w sposób umożliwiający rybom aktywne pływanie. Znaczną część zbiornika powinna więc stanowić piaszczysta plaża, trzeba jednak pamiętać również o ustawieniu kilku kamieni, tak aby zapewnić samicom schronienie przed natrętnymi zalotami samca. „Gnathochromis” pfefferi najlepiej trzymać w małych grupach, składających się z jednego samca i kilku samic.
Parametry wody powinny być typowe dla ryb z Tanganiki. Rośliny w zbiorniku nie są konieczne, ale jeżeli występują nie są niszczone.
Żywienie
Ryby w akwarium chętnie pobierają zarówno żywy pokarm: artemia, wodzień, ochotka; mrożony: artemia, wodzień, kryl, gammarus, czarna larwa komara, krewetki, małże (rozdrobnione i pozbawione pancerzyków lub muszli); jak i granulowany oraz płatkowany pokarm sztuczny: Dainichi Primary Krill, Dainichi Ultima, Tropical Tanganyika, Tetra Cichlid. Pokarm jest podawany dwa razy dziennie. Raz w tygodniu ryby mają głodówkę.
Narybek przez pierwsze kilka tygodni karmiony był larwami artemii, mrożonym cyklopem, planktonem OSI oraz roztartym pokarmem suchym. Od 2 miesiąca życia młode osobniki mogą już przyjmować ten sam pokarm co dorosłe, oczywiście odpowiednio rozdrobniony.
Samica z popękaną płetwą grzbietową
Doświadczenie z hodowli
Samca i dwie samice G. pfefferi kupiliśmy w listopadzie 2007 roku. Umieściliśmy je w już funkcjonującym zbiorniku o objętości 1287 litrów. Obecnie obsada obejmuje: 3 osobniki „Gnathochromis” pfefferi, 8 osobników Cyphotilapia frontosa Bulumbora, 12 osobników Altolamprologus calvus Black, 4 osobniki Altolamprologus compressiceps Gold, 3 osobniki Neolamprologus prochilus, N. fasciatus, N. brevis, 2 osobniki Lepidiolamprologus attenuatus Yellow, Mastacembalus moori oraz 18 osobników Cyprichromis sp. „Leptosoma Jumbo” Mpimbwe Yellow Head.
„Pfefferi” od razu zostały zaakceptowane przez współmieszkańców zbiornika i szybko zaaklimatyzowały się do nowych warunków. Chętnie przyjmują pokarm (żywy i sztuczny), który potrafią pobierać w trakcie jego spadania, jak i z dna. W poszukiwaniu „smacznych kąsków” potrafią zaglądać do muszli i szczelin skalnych, co ułatwia im zaostrzony, wysuwający się pysk.
Osobniki, które kupiliśmy, były to dorosłe ryby z odłowu. Samiec od razu pierwszego dnia zaczął zachęcać samice do tarła, które do dzisiaj odbywają się regularnie. Ryby nie wymagają przy tym szczególnego traktowania. Ciekawe jest to, że samice podchodzą do tarła na zmianę i najczęściej pod koniec inkubacji jednej, samiec odbywa tarło z drugą samicą. W ten sposób w naszym akwarium zawsze któraś samica nosi ikrę lub narybek w pysku. Nigdy nie zauważyliśmy, by samiec odbywał równocześnie tarło z dwiema samicami. Nigdy też druga samica znajdująca się w zbiorniku nie próbowała przyłączyć się do odbywającego się tarła lub w nim przeszkadzać.
Po odbytym tarle samica powinna znaleźć sobie odpowiednie schronienie (między skałami, za filtrem itp.), jeżeli w akwarium nie jest to możliwe, należy ją przenieść do akwarium przygotowanego dla wychowu narybku. Po około trzech tygodniach samica wypuszcza narybek. Jest to proces, który trwa około 3 dni. Po wypuszczeniu wszystkich maluszków samica przestaje się nimi interesować, wtedy można ją przełowić z powrotem do akwarium ogólnego.
Nasze doświadczenia pozwalają stwierdzić, że hodowla G. pfefferi w układzie 1 : 1 nie jest wskazana. Najlepiej gdy na jednego samca przypada dwie lub nawet trzy samice. Pozwala to na podzielenie uwagi samca i zmniejszenie agresji wewnątrzgatunkowej.
Inkubująca samica
Towarzystwo dla „Gnathochromis” pfefferi
„Gnathochromis” pfefferi można hodować z większością przedstawicieli mięsożernej Tanganiki. Nie znamy przypadków agresji międzygatunkowej. Dobrym towarzystwem mogą być także ryby z rodzaju Cyprichromini.
W zbiorniku Everta van Ammerlooya „pfefferi” pływają wraz z trofeusami. Ryby te maja bardzo podobny temperament. Takie połączenie świetnie się sprawdza już wiele lat. Zdecydowanie nie polecamy go jednak początkującym akwarystom, z powodu problemów jakie może sprawić karmienie tych ryb, biorąc pod uwagę różnice w ich wymaganiach pokarmowych.
„Gnathochromis” pfefferi to wspaniałe ryby z wielkim temperamentem. Chętnie pływają po całym akwarium. Wszędzie ich pełno. „Pfefferi” to również ryby bardzo towarzyskie, szybko przyzwyczajają się do opiekunów i nie odczuwają przed nimi strachu. Gorąco polecamy poznanie tych ryb z bliska
Podziękowania
Pragniemy podziękować Evertowi van Ammelrooy’owi za przekazanie cennych informacji odnośnie występowania „pfefferi” w naturze, za podzielenie się doświadczeniami z hodowli oraz zdjęcia.
Tarło
Literatura
1.Duftner N., Koblmüller S., Sturmbauer C., 2005, Evolutionary Relationships of the Limnochromini, a Tribe of Benthic Deepwater Cichlid Fish Endemic to Lake Tanganyika, East Africa, J. Mol. Evol., 60: 277-289.
2.Kocher T. D., Conroy J. A., McKaye K. R., Sauffer J. R., Lockwood S. F., 1995, Evolution of NADH Dehydrogenase Subunit 2 in East African Cichlid Fish, Molecular Phylogenetics and Evolution, Vol. 4, No. 4, December, pp. 420-432.
3.Konings A., 2002, Pielęgnice – moja pasja, Cichlid Press – Tigra System Polska, Piaseczno.
4.Konings A., 2005, Back to Nature. Przewodnik po świecie pielęgnic z Tanganiki, Fohrman Aquaristic AB – Tigra System Polska, Piaseczno.
5.Salzburger W., Meyer A., Baric S., Verheyen E., Sturmbauer C., 2002, Phylogeny of the Lake Tanganyika cichlid species flock and its relationship to the Central and East African haplochromine cichlid fish faunas, Syst Biol 51: 113-135.
6.Sturmbauer C., Hainz U., Baric S., Verheyen E., Salzburger W., 2003, Evolution of the tribe Tropheini from Lake Tanganyika: synchronized explosive speciation producing multiple evolutionary parallelism, Hydrobiologia, 500: 51-64.
7.Takahashi T., 2003, Systematics of Tnganyikan cichlid fishes (Teleostei: Perciformes), Ichthyol Res, 50: 367-382.
strony www:
http://www.tanganyika.ru/fishdesc.php?&fid=130
http://www.destin-tanganyika.com/Galerie/page-gnathochromis-pfefferi.htm
http://www.cichlidae.com/gallery/species.php?s=1717
http://www.cichlidae.com/forum/viewtopic.php?f=7&t=2043
http://fishbase.org/Summary/SpeciesSummary.php?id=8579
http://cichlids.akvariefisk.dk/species/show/?Name=Gnathochromis_pfefferi
http://www.suephoto.pl/index.php/galeria/index/5/235
Słowniczek:
holotyp - okaz wzorcowy na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek
heterogeniczny - różnorodny (niejednorodny)
protoplasta (gr. próton plastós - najpierw ukształtowany) - najstarszy znany przodek od którego wywodzi się jakiś ród